Zonsondergang voor vijf uur, en half december het vroegst
De zon gaat in De Bilt nu om tien voor vijf onder. Het vroegst is dat niet op de kortste dag, maar rond 12 december, even voor half vijf.
Fiets je om vijf uur van je werk naar huis, dan doe je dat nu in de schemer. In De Bilt gaat de zon vandaag om tien voor vijf onder, in Groningen al om twintig voor vijf en in Vlissingen even voor vijf. Opstaan gaat ook in het donker: de zon komt pas rond acht uur op. Er zit nu nog bijna negen uur tussen zonsopkomst en zonsondergang.
Sinds de wintertijd ruim anderhalf uur eerder donker
Het valt nu zo op omdat het snel ging. Op zaterdag 24 oktober, de laatste dag van de zomertijd, ging de zon in De Bilt bijna om half zeven onder. Een dag later stond de klok een uur terug en ging de zon even voor half zes onder. Sindsdien gaat de zon elke dag nog een minuut of twee eerder onder. Volgende week zondag is het in De Bilt om twintig voor vijf zover.
Deze week voelt het nog donkerder dan de klok zegt. Van maandag tot en met vrijdag is het bijna steeds bewolkt, met elke dag regen, en dan gaat bij veel mensen het licht in huis al halverwege de middag aan.
Waarom de vroegste zonsondergang niet op de kortste dag valt
De kortste dag is maandag 21 december. Dan is het in De Bilt nog geen acht uur licht, ruim een uur minder dan nu. In juni was dat bijna zeventien uur. Toch gaat de zon het vroegst onder rond 12 december, even voor half vijf. Op de kortste dag is dat een paar minuten later, en op oudejaarsdag is het al bijna twintig voor vijf.
Dat komt doordat het midden van de dag in december opschuift. De zon staat in De Bilt half december rond half één het hoogst, en dat moment komt elke dag een half minuutje later. De baan van de aarde om de zon is geen perfecte cirkel en de aarde staat scheef, en samen geven die dat effect. De dag wordt tot 21 december korter, maar de ochtend krimpt sneller dan de middag. Daarom komt de zon het laatst op rond de jaarwisseling, tegen negen uur.
De middag lengt het eerst
Ben je 's middags graag buiten, dan is dat goed nieuws. Vanaf half december wordt de middag al weer langer, ook al worden de dagen zelf nog korter. Wil je deze week nog wat daglicht pakken, ga dan rond het middaguur naar buiten: dan is het buiten het lichtst, ook als het bewolkt is.